بازتاب پیامدهای جنگ علیه ایران در رسانه‌های جهان – پایگاه خبری تبریز یازار | اخبار ایران و جهان

پایگاه خبری تبریز یازار، گروه بین الملل: از آغاز تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، نه‌تنها اهداف اعلامی این عملیات محقق نشد، بلکه به اذعان مقامات غربی و رسانه های آمریکایی، بن‌بست راهبردی و شکست‌های میدانی و سیاسی بر متجاوزان تحمیل شد. این جنگ که با حملات گسترده و کشتار غیرنظامیان از جمله دانش‌آموزان بی‌گناه آغاز شد، به‌سرعت ابعاد انسانی، امنیتی و اقتصادی گسترده‌ای پیدا کرد و واکنش‌های متفاوتی را در رسانه‌های بین‌المللی برانگیخت.
رسانه‌های جهان هر یک با رویکردهای خاص خود، تلاش کرده‌اند روایت این جنگ را شکل دهند؛ بررسی این بازتاب‌ها می‌تواند تصویری روشن‌تر از وضعیت واقعی جنگ و چشم‌انداز آن ارائه دهد.
رسانه های انگلیسی
روزنامه گاردین به قلم پاتریک وینتور از نیویورک گزارش داد که جمهوری اسلامی ایران به دونالد ترامپ اعلام کرده است در صورت لغو تحریم‌های صادرات نفت، پایان جنگ در تمامی جبهه‌ها از جمله لبنان، و آزادسازی بخشی از دارایی‌های بلوکه‌شده، حاضر است تنگه هرمز را ظرف شش روز بازگشایی کرده و روز بعد مذاکرات هسته‌ای را آغاز کند. عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، گفت این طرح را از طریق میانجی‌ها به آمریکا ارائه کرده و در انتظار پاسخ واشنگتن است. وی افزود که با چین درباره این طرح رایزنی کرده و پکن از آن «کاملاً حمایت» می‌کند.
این گزارش می‌افزاید که ایران توافق مسیر موقت تنگه هرمز با عمان را «قطعی» خوانده و آماده ثبت جزئیات آن در سازمان بین‌المللی دریانوردی است. عراقچی تأکید کرد شروط ایران جدید نیست و در یادداشت تفاهم اسلام‌آباد که ترامپ آن را امضا کرده، وجود دارد. وی ابراز امیدواری کرد توافق پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا حاصل شود تا قیمت انرژی کاهش یابد.
گاردین می‌افزاید که موانعی نیز وجود دارد؛ اسرائیل ممکن است با اعطای کنترل مسیر تنگه به ایران مخالفت کند و آمریکا نیز با دشواری وادار کردن اسرائیل به پایان دادن به جنگ در لبنان مواجه است. برخی مقامات سپاه نیز این مسئله را به بسته شدن تنگه باب‌المندب توسط انصارالله یمن گره زده‌اند. سرلشکر رحیم صفوی هشدار داد در صورت آغاز جنگ جدید، «جبهه‌ای تازه در دریای سرخ و باب‌المندب گشوده خواهد شد.» وزیر خارجه بریتانیا نیز در نخستین دیدار با عراقچی پس از یک سال، بر تعهد لندن به آزادی کشتی‌رانی و راه‌حل دیپلماتیک تأکید کرد. قیمت نفت برنت نیز حدود ۱۰۷ دلار در هر بشکه معامله شد.
نشریه فارن افرز در تحلیلی به قلم مایکل سی. هوروویتز، مقام پیشین پنتاگون، نوشت که آمریکا در ۲۴ ساعت نخست جنگ ایران حدود ۱۰۰۰ هدف و در ۳۷ روز بعد ۱۲۰۰۰ هدف دیگر را بمباران کرد و رهبران ارشد ایران از جمله آیت‌الله خامنه‌ای را به شهادت رساند، اما شش ماه بعد، حکومت ایران نه تنها پابرجاست، بلکه «شاید قوی‌تر از قبل» شده است.
هوروویتز دلیل این موفقیت را در ساختار دفاعی ایران جستجو می‌کند: جانشینی سریع رهبران، شبکه زیرزمینی موشکی گسترده، و مهم‌تر از همه، زرادخانه بزرگ پهپادها و موشک‌های ارزان‌قیمت اما دقیق. وی تأکید می‌کند: «دیگر امکان ندارد ارتش آمریکا با تعداد محدودی سلاح گران‌قیمت، برنده جنگ تمام‌عیار شود.» هزینه دفاع بسیار بالاتر از حمله است؛ استفاده از موشک ۴ میلیون دلاری پاتریوت برای سرنگونی پهپاد ۳۵ هزار دلاری شاهد، اقتصادی نیست.
این گزارش تصریح می‌کند که آمریکا ۶۵ درصد رهگیرهای پاتریوت و ۳۵ درصد رهگیرهای تاد خود را مصرف کرده و ذخایر متحدانش در منطقه نیز رو به اتمام است. کشورهای ثروتمند و فقیر از جمله کره شمالی، نیجریه، لهستان، شش کشور اروپایی، عربستان و ژاپن همگی به سمت تولید انبوه پهپادهای ارزان روی آورده‌اند. در پایان، فارن افرز نتیجه می‌گیرد که آمریکا باید ساختار سازمانی، آموزش و راهبرد دفاعی خود را برای عصر جدید بازنگری کند.
شبکه سی‌ان‌بی‌سی گزارش داد که عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل پیشنهاد کرده است که در صورت پذیرش شروط ایران از سوی دولت ترامپ، تنگه هرمز ظرف هفت روز بازگشایی شده و مذاکرات هسته‌ای از سر گرفته شود. عراقچی تصریح کرد: «اگر شروط مشخصی برآورده شود، تنگه هرمز در پایان هفت روز باز خواهد بود و مذاکرات از سر گرفته می‌شود.» وی افزود: «شروط ما چیز جدیدی نیست و بیش از آنچه در یادداشت تفاهم اسلام‌آباد آمده و رئیس‌جمهور آمریکا آن را امضا کرده، نیست.»
این گزارش می‌افزاید که مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، روز پنجشنبه در مصاحبه با فاکس نیوز تأکید کرد: «این آمریکا است که باید انتخاب کند آیا می‌خواهد به این جنگ پایان دهد یا نه.» وی همچنین با فاصله‌گذاری از انصارالله یمن گفت: «انصارالله مسئول اقدامات خودش است و ایران با عربستان در جنگ نیست.»
سی‌ان‌بی‌سی می‌افزاید که این پیشنهاد دیپلماتیک هم‌زمان با سفر سه‌روزه شی جین پینگ به واشنگتن و نشست سران آمریکا و چین مطرح شده است. دیوید پردو، سفیر آمریکا در چین، مدعی شد که ترامپ موضع واشنگتن درباره حمایت چین از ایران را «کاملاً روشن» کرده و هرگونه کمک مستقیم یا غیرمستقیم به تهران «کاملاً غیرقابل قبول» است. هم‌زمان، انصارالله یمن ده‌ها موشک و پهپاد به اهدافی در عربستان شلیک کرد که مقامات سعودی از رهگیری شش موشک بالستیک خبر دادند. تردد شناورها از تنگه هرمز نیز به ۹ فروند کاهش یافته است. قیمت نفت برنت با یک درصد کاهش به ۱۰۵.۵۶ دلار رسید.
رسانه های عربی
الجزیره در مقاله ای نوشت: کشورهای خلیج فارس نباید بحران کنونی را اختلالی موقت بدانند که پس از آن منطقه به وضعیت گذشته بازمی‌گردد؛ زیرا ممکن است بی‌ثباتی، به بخشی از نظم جدید منطقه تبدیل شده باشد.
از نگاه نویسنده، تداوم آتش‌بس‌های شکننده، تشدیدهای محدود، فشار بر کشتیرانی، تحریم‌ها و مذاکرات بدون توافق نهایی می‌تواند به یک وضعیت پایدار «نه جنگ و نه صلح» منجر شود. جنگ اخیر همچنین نشان داد که اقتصاد و امنیت خلیج دیگر قابل تفکیک نیستند؛ زیرا هرگونه تهدید علیه تنگه هرمز یا باب‌المندب مستقیماً بر بیمه، حمل‌ونقل، انرژی، زنجیره تأمین و سرمایه‌گذاری اثر می‌گذارد.
نویسنده تأکید می‌کند که اتکا صرف به توان نظامی کافی نیست و کشورهای منطقه باید از «حفاظت» به «مصونیت راهبردی» حرکت کنند؛ یعنی ایجاد مسیرهای لجستیکی جایگزین، ذخایر راهبردی، شبکه‌های برق و ارتباطی مقاوم، امنیت سایبری و برنامه‌های تداوم تأمین غذا، دارو، انرژی و حمل‌ونقل. به باور او، مسئله فقط ایران نیست؛ بلکه جهان نیز وارد دوره‌ای پرریسک‌تر شده است.
المیادین در مقاله ای «امپریالیسم مالی» را به‌عنوان یکی از ابزارهای اصلی سلطه در نظام بین‌الملل بررسی کرد. نویسنده معتقد است سلطه مالی از طریق ابزارهایی مانند بلوکه کردم دارایی‌ها، تحریم، محدودیت دسترسی به سوئیفت و وام‌ها و اعمال تحریم‌های ثانویه، اعمال می‌شود. او نمونه‌هایی از دارایی‌های مسدودشده روسیه، ایران و لیبی و همچنین کنترل درآمدهای نفتی عراق و ونزوئلا را مطرح می‌کند.
مقاله تأکید دارد که با وجود رشد چین و کشورهای بریکس، بخش عمده سرمایه مالی، بانک‌ها، صندوق‌های سرمایه‌گذاری و ثروت‌های بزرگ همچنان در غرب متمرکز است. نویسنده همچنین نقش شبکه سوئیفت و بانک‌های کارگزار را در کنترل انتقالات مالی بین‌المللی برجسته می‌کند و می‌گوید جایگزین‌هایی مانند CIPS چین و SPFS روسیه هنوز سهم محدودی دارند.
از دید نویسنده، تداوم این ساختار موجب می‌شود وزارت خزانه‌داری آمریکا همچنان نفوذ قابل‌توجهی بر نظام مالی جهانی داشته باشد. مقاله در نهایت استدلال می‌کند که سلطه مالی، یکی از ارکان مهم امپریالیسم معاصر است.
رای الیوم در مقاله ای با تمرکز بر پیامدهای انسانی جنگ و محاصره ایران، استدلال می‌کند که هزینه واقعی درگیری‌ها را پیش از همه مردم عادی می‌پردازند؛ از بیماران و خانواده‌های منتظر پرواز و دارو تا رانندگان، کارگران، گردشگران و فعالان اقتصادی. نویسنده معتقد است تداوم محاصره دریایی و اختلال در حمل‌ونقل، علاوه بر ایران، اقتصاد کشورهای حوزه خلیج فارس و دریای سرخ را نیز متضرر کرده است.
به باور نویسنده، ناتوانی آمریکا و اسرائیل در دستیابی به اهداف خود در برابر ایران و انصارالله، واشنگتن را به سمت مذاکره با صنعاء سوق داده است. او بر استقلال تصمیم‌گیری انصارالله از ایران تأکید می‌کند و می‌گوید قدرت هوایی به‌تنهایی نمی‌تواند ساختار سیاسی و اجتماعی یمن را تغییر دهد.
مقاله همچنین از نشانه‌های بازنگری آمریکا در حضور نظامی خود در منطقه سخن می‌گوید و تأکید می‌کند که کشورهای منطقه به‌تدریج به دنبال ترتیبات امنیتی متنوع‌تری هستند. در پایان، نویسنده تأکید دارد که مذاکره با صنعاء نشان‌دهنده دشوار شدن نادیده گرفتن این بازیگر و ضرورت یافتن راه‌حلی برای کاهش هزینه‌های انسانی جنگ است.
رسانه های چین و روسیه
خبرگزاری شینهوا در گزارشی با عنوان «نمایندگان در اعتراض به دفاع نتانیاهو از اسرائیل در سازمان ملل، نشست را ترک کردند» نوشت که در جریان سخنرانی بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی در هشتاد و یکمین نشست مجمع عمومی سازمان ملل، ده‌ها نماینده در اعتراض به مواضع وی سالن را ترک کردند و صندلی‌های خالی در محل سخنرانی برجای ماند.
نتانیاهو در سخنان خود ضمن دفاع از اقدامات نظامی اسرائیل در غزه و دیگر مناطق منطقه، اتهام نسل‌کشی در غزه را رد کرد و گفت اسرائیل مرتکب نسل‌کشی نشده، بلکه از آن جلوگیری کرده است. وی همچنین منتقدان اسرائیل، از جمله برخی کشورهای اروپایی، را به تسلیم شدن در برابر فشارهای ضداسرائیلی متهم کرد و نمایندگان خارج‌شده از سالن را «بزدلان اخلاقی» خواند.
شینهوا در ادامه به سخنان محمود عباس، رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین، اشاره کرد که از تهدید موجودیت مردم فلسطین، تشدید شهرک‌سازی در کرانه باختری و وضعیت غزه انتقاد کرد و خواستار تلاش‌های بین‌المللی برای حفظ راهکار دو دولتی شد.
عباس همچنین از سیاست آمریکا در قبال هیئت فلسطینی انتقاد کرد و خواستار لغو محدودیت‌ها علیه فلسطین شد. همزمان، صدها معترض در بیرون مقر سازمان ملل علیه حضور نتانیاهو تجمع کردند.
راشاتودی عربی در گزارشی با عنوان «امنیت خلیج فارس و چتر ناقص آمریکا» به بررسی پیامدهای جنگ ایران برای معماری امنیتی کشورهای شورای همکاری خلیج فارس پرداخت و نوشت که درگیری اخیر، اتکای سنتی کشورهای عربی منطقه به تضمین‌های امنیتی آمریکا را با پرسش‌های جدیدی مواجه کرده است.
این گزارش با اشاره به گسترش حملات به فراتر از پایگاه‌های نظامی آمریکا و هدف قرار گرفتن زیرساخت‌هایی مانند فرودگاه‌ها، تأسیسات انرژی، مراکز تجاری و تأسیسات آب‌شیرین‌کن، تأکید کرد که حضور نظامی آمریکا به‌تنهایی نمی‌تواند امنیت کامل کشورهای خلیج فارس را تضمین کند.
این تحلیل در عین حال تأکید دارد که کشورهای شورای همکاری نیز به‌دلیل توانمندی‌های اطلاعاتی، پدافندی، دریایی، لجستیکی و فرماندهی آمریکا، نمی‌توانند به‌سادگی این کشور را کنار بگذارند. بر همین اساس، راهبرد احتمالی آینده نه قطع وابستگی به واشنگتن، بلکه ایجاد یک ساختار امنیتی چندلایه خواهد بود که در آن حضور آمریکا با تقویت توان دفاعی ملی، همکاری عملی میان کشورهای شورای همکاری، تنوع‌بخشی به شرکای خارجی و حفظ کانال‌های ارتباطی با ایران ترکیب شود.
گزارش همچنین بر اهمیت «بازدارندگی از طریق انکار» تأکید کرده و معتقد است کشورهای خلیج فارس باید علاوه بر افزایش توان رهگیری موشک‌ها و پهپادها، تاب‌آوری زیرساخت‌های حیاتی، تأسیسات انرژی، آب‌شیرین‌کن‌ها، شبکه‌های برق و مراکز فرماندهی خود را افزایش دهند.
در نهایت، این تحلیل آینده امنیت منطقه را نه در قالب یک ائتلاف نظامی مشابه ناتو، بلکه در قالب یک «اکوسیستم امنیتی» متشکل از بازدارندگی، هماهنگی دفاعی، تاب‌آوری زیرساختی و تداوم تعامل با ایران ترسیم می‌کند.